Kan ik starten als zelfstandige terwijl ik in collectieve schuldenregeling zit ?

Dat kan niet zomaar, er is toelating nodig van de rechter die de CSR toegestaan heeft.

 

 
Wat is het juridische probleem ?
U zal vóór het starten van een zelfstandige activiteit een machtiging van de rechter moeten hebben. Het opstarten van een zelfstandige activiteit wordt immers gezien als een ‘daad die het normaal vermogensbeheer te buiten gaat’.
 
Waar staat dat geschreven ? Als we artikel 1657/7, §3 van het gerechtelijk wetboek even vertalen voor niet juristen, staat daar het volgende.
 
De beslissing van de rechtbank die inhoudt dat een persoon met schuldoverlast mag beginnen met een collectieve schuldenregeling brengt ook een verbod met zich mee. Het is dan onder andere verboden :
- iets te doen dat verder gaat dan “een normaal vermogensbeheer”;
- de ene schuldeiser voordeliger te behandelen dan de andere;
- zijn onvermogen te vergroten.
De rechter kan op vraag van die persoon wel een toelating geven voor een van die verboden zaken, maar daar moeten wel goede redenen voor opgegeven worden.
 
Opgelet, er zijn rechters die het starten van een zaak in deze situatie altijd systematisch weigeren, hoe goed je overtuigingsdossier er ook uitziet. Zij stellen zich op het strikte standpunt dat deze schuldenregeling niet openstaat voor handelaars in ruime zin, niet aan het begin, maar ook niet tijdens de uitvoering van het aflossingsplan. Er zijn er andere die de deur op een kier houden.
 
Welke strategie maakt kans op slagen bij die rechters die open staan voor deze mogelijkheid ?
 
Dergelijke vraag werd al eens afgewezen (door de beslagrechter te Gent op 9/1/2004) om volgende reden: de boedel van de schuldenaar dient als onderpand voor de schuldeisers (betrokken in de CSR), en het opstarten van de activiteit brengt teveel risico’s met zich mee voor deze boedel: het is onzeker dat de inkomsten (uit de zelfstandige activiteit) zullen volstaan om de kosten (uit de zelfstandige activiteit) te dekken (en om aan schuldaflossing te doen).
 
In dat geval waarin de rechter zijn toelating weigerde kreeg de rechter heel weinig concrete gegevens voorgelegd over het risico dat de geplande onderneming met zich bracht.
 
Het hof van beroep van Gent heeft op 30/11/2004 tijdens een lopende schuldenregeling wèl toelating gegeven om te starten, onder bepaalde voorwaarden weliswaar.
 
Om meer kans te maken op een rechterlijke toelating, raden we in dit geval dus aan bij je vraag om toelating aan de rechter bewijsstukken te voegen die aantonen dat je zelfstandige activiteit grondig voorbereid is en met name steunt op een financieel plan, ondernemingsplan, enz. waardoor de rechter in staat is (zo concreet mogelijk) de risico’s in te schatten van het opstarten van de zelfstandige activiteit (en de mogelijke gevolgen op het aanzuiveringsplan). Lees meer over hulp bij het maken en testen van zo'n ondernemingsplan.
Ook dient aangetoond waarom het niet waarschijnlijk is dat de kandidaat-starter een loontrekkende activiteit zou kunnen beginnen in de plaats van de gevraagde zelfstandige activiteit.
 
Stel dat je de toelating krijgt, merken de klanten van de nieuwe zaak dan iets van het bestaan van die collectieve schuldenregeling die de bewegingsvrijheid van hun nieuwe leverancier beperkt ?
Het zou wel eens kunnen dat ze verwittigd worden door de griffier van de rechtbank, of dat ze door de schuldbemiddelaar gevraagd worden om aan hem te betalen in plaats van aan de nieuwbakken zelfstandige.
Om een leefbare uitbating en een werkbare situatie te creëren is het dus ook raadzaam in de toelatingsvraag te laten opnemen dat de griffie en de schuldbemiddelaar zich dient te onthouden van rechtstreekse contacten met de klanten van de kandidaat-zelfstandige. Bovendien is het ook raadzaam dat laatstgenoemde in het kader van een raamakkoord met zijn schuldbemiddelaar de toelating bekomt om een deel van de aangegeven inkomsten in kas te houden om regelmatige en aan de onderneming verbonden uitgaven mee te betalen.
 
We kunnen dus niets anders dan besluiten dat de combinatie van een schuldenregeling met een zelfstandige activiteit zelden gevraagd wordt, niet steeds kan, en soms moeilijk loopt. Het is voorbehouden voor doorzetters die zich omringen met goede raadgevers en wat geluk hebben met de bevoegde rechter.

Wie als actieve zelfstandige in collectieve schuldenregeling stapt (dit kan voor niet-handelaars zoals vrije beroepen en voor wie werkt onder een vennootschapsstructuur) zal in zijn verzoekschrift reeds moeten aantonen dat het voortzetten van die zelfstandige activiteit de kans op terugbetaling van de schulden vergroot.