Van faillissementsverzekering naar overbruggingsrecht

Onderstaand artikel bevat feiten en commentaar van UNIZO op de huidige gang van zaken en de wenselijke situatie. Je kan aan dit bericht geen rechten ontlenen. Het bevat zeldzame gegevens over het tewerkstellingstraject van ondernemers na een faling. Helaas is daar nog maar weinig over gekend. Dyzo deed zelf een wetenschappelijk onderzoek van deze ten onrechte verwaarloosde en verguisde doelgroep. Dyzo publiceerde over het lot van ondernemers na faling op 22/11/16 en formuleerde ook een aantal beleidsaanbevelingen op haar symposium.

Zelfstandigen slechts 6,8 maanden “werkloos” en dan weer aan het werk

Synthese

  • Gemiddelde leeftijd van zelfstandigen met uitkering is 48 jaar en 6 maanden
  • Slechts 1 op 12 gefailleerden vraagt faillissementsverzekering aan
  • Onbekendheid, ingewikkelde procedure en beperkt aantal gedekte risico's is reden van lage aantal aanvragen

Feiten:

De ondernemer die een faillissementsuitkering krijgt, is gemiddeld 48 jaar en 6 maanden oud. Hij is op dat moment gemiddeld 14,5 jaar actief geweest als zelfstandige. Opvallend, de ondernemer neemt de faillissementsuitkering gemiddeld voor slechts 6,8 maanden op. Daarna gaat hij weer aan de slag als werknemer of als zelfstandige.

Commentaar :

“Ondernemers zijn dus minder dan 7 maanden “werkloos”, terwijl ze recht hebben op een uitkering van 12 maanden”, zegt UNIZO-topman Karel Van Eetvelt. Volgens UNIZO is hier in het politieke debat over de werkloosheidsuitkering te weinig aandacht voor. Bovendien hebben zelfstandigen minder sociale rechten dan werknemers, hoewel ze zichzelf en vaak vele anderen jarenlang werk hebben gegeven. De ondernemersorganisatie ziet in de beperkte opname van de faillissementsuitkering een bewijs dat “een tijdelijk vangnet de beste springplank is naar nieuw werk”.

Feiten :

Nog opvallend, tussen 2011 en 2013 steeg het aantal faillissementen met 15%. In diezelfde periode halveerde het aantal toegekende overbruggingsrechten. in 2013 gingen 12.306 bedrijven overkop (bron: Graydon), maar slechts 1.029 ondernemers vroegen een overbruggingsrecht aan (bron: RSZV). Dat is maar 1 op 12. Uiteindelijk ontvingen slechts 492 zelfstandigen een uitkering.

Commentaar :

“Hoewel de faillissementsverzekering (nu overbruggingsrecht) al bestaat sinds 1997, is het systeem duidelijk te weinig bekend bij ondernemers. Wie het wel kent, moet zich bovendien een weg banen door een administratief hindernissenparcours”, zegt UNIZO-topman Karel Van Eetvelt. De ondernemersorganisatie vraagt om het overbruggingsrecht automatisch toe te kennen. 
 
Feiten :

Sinds 2012 moet de zelfstandige eerst een attest voorleggen waarin de RVA bevestigt dat er geen recht is op werkloosheidsuikering. Dan pas kan een overbruggingsrecht worden toegekend. Gemiddeld duurt het dan 2 tot 3 maanden vooraleer de zelfstandige uitsluitsel krijgt. Al die beslommeringen komen bovenop de onzekerheid waarmee de ondernemer in moeilijkheden kampt: zijn toekomstige tewerkstelling, de schulden in het faillissement, zijn eventuele woning, zijn sociale rechten.

Zelfstandigen dragen als enige economische actoren het ondernemersrisico. Dat veelvorminge risico wordt maar gedekt door het overbruggingsrecht in een beperkt aantal omstandigheden zoals faillissement, collectieve schuldenregeling, brand, vernieling en beroepsallergie. Sedert 2017 kwam daar ook een selectieve afdekking van het economische risico bij.

Commentaar :

Voor UNIZO dringt een drastische vereenvoudiging zich dan ook op. De verzekering moet in de toekomst quasi automatisch worden toegekend. “Niet de zelfstandige zelf, maar wel de overheid moet uitzoeken op welke regeling iemand recht heeft. Een verruiming van de gedekte risico's naar allerlei economische omstandigheden die zelfstandigen tot stopzetting dwingen is aangewezen."

Dyzo voegde op haar symposium 2016 daaraan toe dat als een automatische toekenning te moeilijk is, dat de zelfstandige dan zelf de keuze moet krijgen tussen bijvoorbeeld een werkloosheidsuitkering en het overbruggingsrecht.

Failliet Menulink: