Ken je curator

De curator neemt de leiding van de failliete onderneming over van de gefailleerde. Hij werkt in opdracht van de rechtbank met regels die wettelijk vastliggen. Zijn opdracht is gericht op de vereffening van de zaak en de betaling van de schulden met de opbrengst daarvan. Hij mag hiervoor beroep doen op de medewerking van de gefailleerde. De curator beschermt zo de gefailleerde tegen acties van individuele schuldeisers en tegen onterechte schuldvorderingen. Toch is de verstandhouding tussen curator en gefailleerde soms zoek.

Een goed begrip van wat een gefailleerde wel en niet van een curator kan verwachten levert beide partijen voordeel op, vandaar volgende toelichting.

De wet…

Het is algemeen aanvaard dat een curator belast is met de vereffening van de failliete boedel: hij brengt het actief en passief in kaart en doet dit onder toezicht van de rechter-commissaris. Bovendien is het zo dat hij optreedt als vertegenwoordiger van zowel de gezamenlijke schuldeisers als van de gefailleerde. De gefailleerde en de schuldeisers komen niet rechtstreeks meer in contact met elkaar en de volledige afhandeling van het faillissement verloopt via de curator.
 
In een interview in ‘De Tijd’ gaat curator Guido Aerts wat meer in detail en antwoordt hij duidelijk op de vraag wat de prioriteit is van een curator:
“De schuldeisers zo goed mogelijk vergoeden. De vraag is echter: hoe? Door de activa te verkopen of door het bedrijf over te dragen? Als curator ben je verplicht de optie te kiezen die het meest opbrengt voor de schuldeisers. Het personeel aan het werk houden, kan ik persoonlijk belangrijk vinden, maar mag ik niet laten wegen. (…)”
 
Op de vraag ‘wat is uw rol tegenover de gefailleerde?’ antwoordt hij ook duidelijk:
“Een curator draagt twee petten. Hij verdedigt de schuldeisers, maar ook de gefailleerde, bijvoorbeeld tegen overdreven vorderingen. Hij licht de gefailleerde in over zijn rechten en plichten, onder meer over het feit dat hij geen betalingen mag aanvaarden of uitvoeren, die slaan op de periode voor de datum van het faillissement. De curator is echter niet de raadsman van de gefailleerde. Het is een kwestie van eerlijkheid hem in te lichten, bijvoorbeeld over de mogelijkheid van beroep of verzet, maar ik geef geen advies.”
 
… en de praktijk…
We kunnen akkoord gaan met de stelling van Guido Aerts dat een curator de gefailleerde inlicht, maar niet de raadsman is van de gefailleerde. Samengevat: “Informeren: ja. Adviseren: neen”. De gefailleerde informeren: zeggen wat zijn rechten en plichten zijn in de moeilijke periode waar hij of zij door moet. Maar hem niet adviseren, omtrent bijvoorbeeld de mogelijkheden van opnieuw een zaak op te starten of de failliete zaak te laten kopen door vrienden of familie. Want adviseren, dat impliceert keuzes maken…
 
In de praktijk zien we dat de verhouding tussen de gefailleerde en de curator vaak vertroebeld is. En dat heeft verschillende oorzaken:
  • Een faillissement is een moeilijke periode voor de gefailleerde. Hij moet van de ene dag op de andere dag zijn zaak uit handen geven aan een onbekende en gaat een onzekere toekomst tegemoet. Zowel over zijn financiële toekomst als over alles wat nog op hem zal afkomen tast de gefailleerde in het duister.
  • Voor een curator is de afwikkeling van een faillissementsprocedure een heel drukke tijd. Op heel korte tijd moeten o.a. alle schuldeisers worden gecontacteerd en de contracten worden opgezegd.
Wat te doen als gefailleerde?
Vandaar de volgende concrete raadgevingen aan gefailleerden:
  • Niet alle curatoren slagen erin het contact met de gefailleerde te leggen. Stap zelf naar de curator toe. In het vonnis van faillietverklaring staat zijn naam duidelijk vermeld. Respecteer je curator in zijn/haar functie.
  • Zorg dat je als gefailleerde een goed beeld krijgt van je rechten en plichten in elke fase van de afwikkeling van de faillissementsprocedure. Bespreek deze zomogelijk met de curator.
    Eens een gefailleerde een goed beeld krijgt van zijn rechten en plichten, zal hij ook kunnen nadenken over de vele mogelijkheden die er in de praktijk zijn. Het is bijvoorbeeld mogelijk om na het faillissement te blijven werken in de zaak. Of de zaak kan ook verkocht worden, wat een doorstart van de zaak mogelijk maakt. De curator wil zo snel mogelijk de activa ten gelde maken en zal dus zeker openstaan voor een verkoop.
  • Veel gefailleerden weten niet dat ze recht hebben op een uitkering (werkloosheidsuitkering, ziekte-uitkering of het zogenaamde ‘overbruggingsrecht’). De aanvraagpapieren die de sociale verzekeringsfondsen opsturen komen immers automatisch bij de curator terecht en blijven daar vaak liggen.
  • Spreek af met de curator omtrent uw post. Al de post komt immers automatisch bij de curator terecht. Bij die post zitten vaak nog belangrijke brieven van het sociaal verzekeringsfonds, de mutualiteit,… De curator is wettelijk verplicht de privé-post door te sturen naar het adres dat u opgeeft.
 
Meer informatie over de rechten en plichten van een gefailleerde en de bevoegdheden van een curator vind je in de rubrieken 'FAQ - Faillissement'. op deze webstek. In 2013 verscheen een Nederlands onderzoek over de houding van curatoren tegenover gefailleerden en hoe die daar best op reageren.
Failliet Menulink: